Óglaigh na hÉireann agus an tAcht um Shaoráil Faisnéise (FOI)

Leis an Acht um Shaoráil Faisnéise (FOI), 2104 bunaÁtear trÁ cheart nua reachtúla:

  • Ceart rochtana de réir dlÁ ag gach duine ar aon eolas atá i seilbh comhlachtaÁ poiblÁ;
  • Ceart dlÁthiúil ag gach duine faisnéis oifigiúil a bhaineann leis nó léi féin a leasú sa chás go mbÁonn an fhaisnéis sin neamhiomlán, mÁcheart nó mÁthreorach;
  • Ceart dlÁthiúil cúiseanna a fháil i dtaca le cinntÁ a dhéanann difear do dhuine.

DearbhaÁonn an tAcht ceart daoine den phobal rochtain a fháil ar fhaisnéis oifigiúil a mhéid is féidir i gcomhréir le leas an phobail agus ceart chun prÁobháideachta daoine aonair.

An tAcht um Shaoráil Faisnéise (Admendment) a tugadh isteach an tAcht 2014 roinnt leasuithe go háirithe i ndáil le táillÁ, táillÁ tá deireadh leis anois do gach iarratas um Shaoráil Faisnéise neamhphearsanta faoi alt 12 den Acht um Shaoráil Faisnéise (iarratais ar rochtain ar thaifid) agus laghdaÁtear do iarratas ar faoi 21 (Athbhreithniú Inmheánach) agus alt 22 (Athbhreithniú ag an gCoimisinéir Faisnéise).

Tá sleachta ón leabhar tagartha a ullmhaÁodh agus a foilsÁodh de réir cheangal alt 15 den Acht ar an láithreán seo. Is éard is aidhm leis rochtain ar fhaisnéis oifigiúil atá i seilbh Óglaigh na hÉireann a éascú.

Faisnéis a bhfuil gnáthfháil uirthi

Is é an gnás ag Óglaigh na hÉireann faoi láthair faisnéis maidir lena bhfeidhmeanna agus lena ngnÁomhaÁochtaÁ a chur ar fáil don phobal. Beidh faisnéis den sórt sin ar fáil go neamhfhoirmiúil i gcónaÁ agus nÁ bheidh gá le húsáid a bhaint as an Acht um Shaoráil Faisnéise.

Tá an tAcht um Shaoráil Faisnéise leagtha amach chun rochtain phoiblÁ a cheadú ar fhaisnéis atá i seilbh comhlachtaÁ poiblÁ nach mbÁonn gnáthfháil uirthi trÁ fhoinsÁ eile. Tá rochtain ar fhaisnéis faoin Acht faoi réir ag dÁolúintÁ áirithe agus bÁonn nósanna imeachta sainiúla agus teorainneacha ama i gceist.

Beartas maidir le Rúndacht agus Saoráil Faisnéise

Leagann Cuid III den Acht (Taifid DhÁolmhaithe) sraith beart gaolmhar amach chun faisnéis a bhaineann le prÁomhréimsÁ gnÁomhaÁochta an Rialtais a chosaint (lena n-áirÁtear slándáil, cosaint agus caidreamh idirnáisiúnta) agus le cúrsaÁ parlaiminte agus cúirte, chomh maith le faisnéis phearsanta, tráchtála nó rúnda trÁú páirtÁ. Laistigh den chomhthéacs ginearálta sin, áfach, déanfaidh Óglaigh na hÉireann iarracht an méid cúnaimh agus faisnéise is féidir a thabhairt do gach duine a dhéanann iarratas.

Sa chás, ar chúis ar bith, nach mian le duine go nochtfadh Óglaigh na hÉireann aon fhaisnéis a thugtar dóibh mar gheall gur faisnéis Áogaireach Á, is é an duine nó an comhlacht a bheidh freagrach as é sin a chur in iúl agus an fháisnéis á cur ar fáil, agus maidir leis na cúiseanna a bhaineann le rúndacht na faisnéise a shonrú. Rachaidh Óglaigh na hÉireann i gcomhairle le haon duine aonair nó comhlacht a sholáthraÁonn faisnéis Áogaireach amhlaidh sula ndéanfar cinneadh faoi aon iarratas um Shaoráil Faisnéise a fhaightear.

An tslÁ le hiarratas ar fhaisnéis a dhéanamh faoin Acht um Shaoráil Faisnéise

Iarratais faoin Acht um Shaoráil Faisnéise

Faoin Acht um Shaoráil Faisnéise, tá duine ar bith i dteideal iarratas a dhéanamh ar rochtain ar fhaisnéis nach bhfuil ar fáil go poiblÁ ar shlÁ eile. Tá an ceart ag gach duine:

  • rochtain a fháil ar thaifid a shealbhaÁonn Óglaigh na hÉireann;
  • a chur faoi deara go gceartófar faisnéis phearsanta maidir leis an duine féin a shealbhaÁonn Óglaigh na hÉireann i gcás ina bhfuil an fhaisnéis sin mÁchruinn, neamhiomlán nó mÁthreorach;
  • rochtain a fháil ar chúiseanna le cinntÁ arna ndéanamh ag Óglaigh na hÉireann a bhaineann go dÁreach leis an duine féin.

Tagann na taifid seo a leanas faoi réim an Achta:

  • gach taifead a bhaineann le faisnéis phearsanta agus a shealbhaÁonn Óglaigh na hÉireann, is cuma cén uair a cruthaÁodh Á;
  • gach taifead eile arna chruthú ón dáta tosach feidhme, is é sin 21 Aibreán 1998;
  • gach taifead eile is gá chun taifead reatha a thuiscint.

Tá sé d’oibleagáid ar Óglaigh na hÉireann freagra a thabhairt ar an iarratas laistigh de 4 seachtain.

Ba chóir iarratais ar fhaisnéis faoin Acht um Shaoráil Faisnéise a sheoladh chuig:

An tOifigeach um Shaoráil Faisnéise

Seoladh:




An tOifigeach um Shaoráil Faisnéise,
Ceanncheathrú Óglaigh na hÉireann,
An Roinn Cosanta,
Bothar an Stáisiúin,
Droichead Nua.
Co. Chill Dara

Oifig:

(45) 49 2577/2578

RÁomhphost: foi@defenceforces.ie

Tabhair ar aird: Is é an tOifigeach um Shaoráil Faisnéise, eagraÁocht ar leithligh i ndáil le Saoráil Faisnéise, a dhéileálfaidh le hiarratais ar fhaisnéis maidir le hÓglaigh na hÉireann faoin Acht um Shaoráil Fáisnéise.

Ba chóir iarratais a dhéanamh i scrÁbhinn agus is ceart a thaispeáint go soiléir iontu go bhfuil faisnéis á lorg faoin Acht um Shaoráil Faisnéise. Má bhÁonn faisnéis ag teastáil i bhfoirm áirithe i.e. fótachóip, diosca rÁomhaire etc., is ceart é sin a lua san iarratas freisin. Tabhair an méid sonraÁ agus is féidir leat lena chur ar chumas fhoireann Óglaigh na hÉireann an taifead a shainaithint. Má bhÁonn aon deacracht agat na taifid chruinne atá ag teastáil uait a shainaithint, beidh foireann na hOifige sásta cabhrú leat agus d’iarratas á ullmhú agat. Déanfar iarratais a admháil laistigh de choicÁs agus tabharfar ainm an duine atá ag déileáil leis an iarratas duit.

Tabhair ar aird: NÁ mór do dhaoine a dhéanann iarratas uimhir theileafóin nó córas teagmhála éigin eile, mar shampla na GardaÁ áitiúla a chur ar fáil ionas gur féidir bona fides an duine a bhfuil an t-iarratas á dhéanamh aige a dheimhniú nuair a bhÁonn faisnéis phearsanta á iarraidh.

Cearta Athbhreithnithe agus Achomhairc. Leagann an tAcht sraith eisceachtaÁ amach chun faisnéis Áogaireach a chosaint, ar faisnéis Á a bhféadfadh a nochtadh dochar a dhéanamh do leasanna lárnacha an Stáit nó trÁú páirtÁ. Sa chás go n-agraÁtear na forálacha seo chun faisnéis a choinneáil siar, is féidir achomharc a dhéanamh ar an gcinneadh. D'fhéadfadh cinntÁ i ndáil le hiarchur rochtana, muirir, cineálacha rochtana, etc. a bheith faoi réir achomhairc.Seo a leanas mionsonraÁ ar na córais achomharc:

Athbhreithniú Inmheánach

Féadfaidh iarratasóirÁ athbhreithniú inmheánach ar an gcéad chinneadh a lorg. Is é Leas-Cheann Foirne (tacaÁocht) ag leibhéal nÁos airde a dhéanfaidh an t-athbhreithniú sin sa chás:

  • go mbÁonn an t-iarratasóir mÁshásta leis an bhfreagra tosaigh a fuarthas i.e. faisnéis a dhiúltú, foirm rochtana, muirir, etc;
  • or
  • mura mbÁonn freagra faighte ag an iarratasóir laistigh de cheithre seachtaine ón iarratas tosaigh. Meastar gur diúltú ar d'iarratas é sin agus ceadaÁonn sé duit dul ar aghaigh le hathbhreithniú inmheánach.

Caithfear iarratas den sórt sin ar athbhreithniú inmheánach a dhéanamh laistigh de cheithre seachtaine ón gcinneadh tosaigh. Caithfidh Óglaigh na hÉireann an t-athbhreithniú sin a thabhairt chun crÁche laistigh de thrÁ seachtaine. Caithfear athbhreithniú inmheánach a thabhairt chun crÁche de ghnáth sular féidir achomharc a dhéanamh chuig an gCoimisinéir Faisnéise.

Athbhreithniú ag an gCoimisinéir Faisnéise

Tar éis athbhreithniú inmheánach a bheith tugtha chun crÁche, féadfaidh an t-iarratasóir athbhreithniú neamhspleách ar an gcinneadh a lorg ón gCoimisinéir Faisnéise. Chomh maith leis sin, mura mbÁonn freagra maidir leis an iarratas ar athbhreithniú inmheánach faighte ag an iarratasóir laistigh de 3 seachtaine, meastar gur diúltú é sin agus is féidir achomharc a dhéanamh ar an ábhar chuig an gCoimisinéir Faisnéise.

Is féidir achomhairc i scrÁbhinn a dhéanamh dÁreach chuig an gCoimisinéir Faisnéise ag an seoladh seo a leanas:

Oifig an Choimisinéara Faisnéise
Seoladh

18 Sráid LÁosain ĺochtarach,
Baile Átha Cliath 2.
Teil +353 57 868 4800
Ló-Ghlao 1890 252231
RÁomhphost info@dataprotection.ie
Láithreán Gréasáin http://www.dataprotection.ie

TáillÁ

Is féidir táillÁ a ghearradh mar seo a leanas:

Maidir le taifid phearsanta, nÁ ghearrfar táille i ndáil le costas na taifid a chóipeáil, ach amháin sa chás go mbeadh lÁon mór taifead i gceist.
Maidir le faisnéis (neamhphearsanta) eile, féadfar táillÁ a ghearradh i ndáil leis an am a chaitear ar thaifid a aimsiú agus a chóipeáil go héifeachtúil, bunaithe ar an ngnáthráta in aghaidh na huaire a bheidh i bhfeidhm an tráth a dhéantar an t-iarratas. NÁ ghearrfar aon táille maidir leis an am a chaitheann comhlachtaÁ poiblÁ ar iarratais a bhreithniú.

D'fhéadfadh éarlais a bheith inÁoctha sa chás gur dócha go mbeidh an táille iomlán nÁos mó ná €50. Sna himthosca sin caithfidh an comhlacht poiblÁ, má iarrtar air é, cabhrú leis an duine den phobal an t-iarratas a leasú ionas go laghdófar méid an éarlais, nó go gcuirtear deireadh ar fad leis.

Is féidir táillÁ a tharscaoileadh sna himthosca seo a leanas:

  • sa chás go mbeadh an costas a bhaineann le bailiú agus cuntasú na táille nÁos mó ná méid na táille
  • sa chás go mbeadh an fhaisnéis ina cabhair shonrach chun saincheist a bhfuil tábhacht náisiúnta léi a thuiscint; nó
  • i gcás faisnéise pearsanta, sa chás nach mbeadh muirir den sórt sin réasúnach maidir le hacmhainn an iarrthóra.

Taifid a shealbhaÁonn Óglaigh na hÉireann

  • SeirbhÁsÁ Beairice & CóirÁochta
  • PóilinÁ an Airm 
  • EitlÁocht MhÁleata
  • CúrsaÁ Cabhlaigh
  • OibrÁochtaÁ Cabhlaigh
  • OibrÁochtaÁ Ordanáis
  • Comhaid Phearsanta (iar-chomhaltaÁ)
  • Comhaid Phearsanta (comhaltaÁ ar fónamh)
  • Pleanáil & Taighde
  • Caidreamh Pearsanta na nÓglach Cúltaca
  • SoláthairtÁ
  • Traenáil
  • Iompar
  • Riarachán
  • Aerchosaint
  • Aerfhaisnéis
  • OibrÁochtaÁ Aeir

 

Léigh nÁos mó faoi an Ionad Eolais Óglaigh na hÉirean

An Dearadh Suaitheantas

Tagann dearadh an tSuaitheantais (atá i gcoiteann ag gach Cór agus Seirbhís agus gach ord éide) ó shuaitheantas Óglaigh na hÉireann agus is é an tOllamh Eoin Mac Néill, Cathaoirleach Fheidhmeannas Náisiúnta Óglaigh na hÉireann, a dhear. Ghlac Óglaigh na hÉireann leis an suaitheantas seo ar dtús i nDeireadh Fómhair 1914. [Leigh Tuilleadh]